نخستین دستگاه ثبت صوت تاریخ

فونوتوگراف (Phonautograph) نخستین دستگاه ثبت صوت مکانیکی در تاریخ محسوب می شود که توسط Édouard-Léon Scott de Martinville چاپ کننده و فروشنده کتاب فرانسوی ساخته شد و در 25 مارس 1857 به ثبت رسید. اسکات دِ مارتینو علاقه مند به ضبط صدای گفتار انسان به شیوه ای مشابه آنچه که از تکنولوژی جدید عکاسی برای نور و تصویر به دست می آید، بود. او امیدوار بود که یک شکل از دستگاه سونوگرافی اختراع کند که بتواند تمام مکالمات را بدون هیچ گونه نقصان و عیبی ثبت کند. (Sono = مربوط به صدا). آقای اسکات به این موضوع بسیار علاقمند شد به طوری که موازی با کار  کتاب مقالاتی را در این زمینه ارائه می داد و وقتی را برای طراحی و ساخت دستگاه ضبط صوت در نظر گرفت که نهایتا موفق به ساخت Phonautograph شد.

درواقع آقای اسکات توسط این ابزار صدا را نقاشی می کرد. به همین جهت واژه ی Phonautograph (نقاشیِ صدا) برای آن بکار برده شد. طرز کار این دستگاه به این صورت بود که ارتعاشات ناشی از صوت توسط جعبه رزوناتور(تشدید کننده صوت) قیفی شکل جذب و سپس به یک قلم ترسیم گر در انتهای این قیف قرار داشت، منتقل می شد و آن قلم را مرتعش می کرد. در همین حین رول کاغذ و یا شیشه ی آغشته شده به دود، زیر این قلم به حرکت در می آمد و ارتعاشات ثبت می شدند. طی این فرایند آقای اسکات توانست امواج اکوستیکی صدا را ثبت کند (ترسیم کند)؛ اما هیچ گاه موفق نشد امواج صوتی ثبت شده را پخش و بازتولید کند. در نهایت صداهایی که در آن زمان توسط این دستگاه ثبت می شدند هرگز شنیده نشدند و این دستگاه فقط به عنوان یک ماشین ترسیم کننده (گراف دو بعدی) صدا اهمیت داشت، نه بیشتر!

Edouard-Léon_Scott_de_Martinville

نخستین بار صداهایی که تا قبل از سال 1861 توسط این ماشین ضبط شده بودند در سال 2008 میلادی طی تحقیقات گسترده ی دانشمندان و با کمک کامپیوترها، نرم افزار ها و سخت افزارهای قدرتمند مجدد بازتولید و قابل شنیدن شدند. از شما دعوت می کنیم در زیر همین پست یکی از نخستین صداهای ضبط شده توسط دستگاه فونوتوگراف را که گفته می شود صدای آقای اسکات (مربوط به سال 1860 میلادی) و در حال خواندن یک ترانه فرانسوی مربوط به قرن 18 می باشد را بشنوید. (کلماتی که در این صدا شنیده می شوند: “Au clair de la lune, mon ami Pierrot, prête-m”.)

نویسنده:سعید روشنی
فناوری مهندسی صدا