ADAT واسط صدای دیجیتال

واسط ADAT توسط شرکت Alesis برای اتصال ضبط صوت های دیجیتال 8 تراک Alesis به نام ADAT که صدای دیجیتال را با فرکانس 48 کیلو هرتز  بر روی نوار VHS ضبط می کردند ابداع شد .

این واسط که به نام  Lightpipe نیز مشهور است ، 8 تراک را بر روی یک کابل فیبر نوری استاندار با فرکانس 44100 یا 48000 هرتز به صورت یکطرفه و سریال منتقل می کند . بنا بر این به یک کابل برای رفت و یک کابل دیگر برای برگشت نیاز دارد .در برخی از طراحی های جدید از سیستم مالتی پلکس به نام S-Mux استفاده می شود تا با کاهش تعداد کانالهای صوتی ، فرکانس بالاتر را نیز پشتیبانی کند و می تواند 4 کانال در فرکانس های 88200 و 96000 هرتز و گاهی دو کانال در فرکانس های 176400 و 192000 هرتز را ارسال نماید . در طراحی اولیه ADAT فاقد سیکنال همزمانی داخلی بود و از یک سیگنال همزمانی مجزا بر روی یک کابل 9 پینی D9 استفاده می کرد که ADAT Sync نام داشت ، ولی در راحی های جدید، سیگنال همزمانی داخلی به آن اضافه شد و نیازی به ADAT Sync ندارد.

داده های 24 بیتی به صورت NRZI، کد شده( هر” یک” به معنی وقوع یک گذار و تغییر از صفر و یا بالعکس و هر” صفر” به معنی عدم تغییر و تکرار بیت قبلی است) و پشت سر هم فرستاده می شوند. شکل زیر قالب داده ها (Frame ) را نشان می دهد که دارای 256 بیت است نا بر این نرخ داده ها در فرکانس 48 کیلو هرتز برابر با 12/288 مگاهرتز (256 x 48000 ) خواهد بود. Sync ، الگویی 11 بیتی شامل ده عدد صفر و سپس یک عدد یک است . پس از آن یوزر بیت(User bits) می آید که 4 بیتی می باشد (که معمولا استفاده نمی شود و صفر می ماند) که با بیت “یک” دیگری ختم می گردد. اکنون داده های کانال اول فرستاده می شوند (که با MSB آغاز می گردند) و سپس با کانال دوم تا کانال هشتم ادامه می یابند . داده های کانال صوتی 192 عدد می باشد (8 x 24) که یه صورت 48 عدد داده 4 بیتی مرتب شده و بین هر 4 بیت یک عدد “یک” تزریق می گردد .

دو عدد “یک”که User bits را احاطه کرده اند برای همزمانی پالس مبنای زمانی استفاده می شوند و الگوی Sync که یکتا است ( ده عدد “صفر” متوالی در هیچ کجای دیگر کد اتفاق نمی افتد زیرا بین هر هشت بیت داده های دیگر ، یک عدد “یک” تزریق شده است) ابتدا دوره را مشخص می کند ، بنابراین : 11 بیت Sync + 4 بیت User + یک بیت “یک” + 192 بیت داده های صوتی + 48 بیت “یک” تزریق شده = 256 بیت .

MSB

در حالت عادی فیبر نوری با طول کمتر از 10 متر برای انتقال این واسط توصیه می شود ولی با تبدیل های خاص می توان در مسافت ها طولانی تر هم از آن استفاده کرد. گرچه این واسط در استاندارد AES تعریف نشده ، به سبب اندازهفیزیکی کوچک اتصال ، راحتی و عملکرد مناسب ، از آن در بسیاری از کارت های صوتی و میکسر های دیجیتال و پیش تقویت کننده های چند کاناله میکروفون  که دارای مبدل آنالوگ به دیجیتال داخلی می باشند استفاده می گردد و در عمل به عنوان یک استاندارد پذیرفته شده است.